DZIESIĘĆ DO POTĘGI SZÓSTEJ
Śmiem twierdzić, jako ssak duży i myślący, że zbyt dużą wagę przypisuje się zdarzeniom nietypowym, po macoszemu traktując to, co stanowi codzienność i zwyczajność. Przyjrzyjmy się bliżej sformułowaniu: „Uczeń przerósł mistrza”. Dotyczy ono sytuacji, gdy ktoś zgłębiający tajniki wybranej dziedziny zaczyna prezentować wiedzę większą, niż osoba ową wiedzę przekazująca. Zdarza się tak oczywiście, ale umówmy się stosunkowo rzadko.
Częściej mamy do czynienia z sytuacją odwrotną, ale jakoś nikt nie uważa za stosowne dostrzec i docenić jej wartość i niezwykłość.
Przeczytałem ostatnio, ja ssak duży, myślący i czytający, informację, że w ciągu jednej doby 10 do potęgi szóstej komórek myszy mutuje się. Umówmy się mało to nie jest. Ale nie sama liczba zaszokowała mnie, ale raczej to, co dalej dzieje się z ową masą zmutowanych komórek. Otóż wszystkie muszą zostać „poddane” ocenie, czy zagrażają egzystencji biednej myszy czy też są dla niej przyjazne. Jeśli to pierwsze - wyrok jest nieodwołalny: zniszczyć. Kto podejmuje decyzje i wykonuje wyrok.......oczywiście organizm, a właściwie jego wyspecjalizowane systemy np. takie jak system immunologiczny. Świadomie użyłem słowa „organizm”, bo mutacje komórek maja miejsce nie tylko u myszy, ale w każdym organizmie. U ludzi jest ich znacznie więcej, ponieważ w przypadku mutacji obserwuje się zależność liniową tzn. im bardziej złożony organizm, im więcej komórek, tym więcej mutacji. A wszystkie trzeba ocenić i podjąć w stosunku do nich odpowiednie decyzje. Wymaga to wiedzy, szybkości działania i nie lada umiejętności uczenia się. I organizm – mistrz sobie radzi. A jego „właściciel” – człowiek w tym zestawieniu wypada bledziutko, oj bledziutko. Jak by na to nie spojrzeć takiej ilości dowolnych elementów jak 10 do potęgi szóstej nie jest w stanie, w krótkim czasie, poddać świadomej ocenie. Chyba że użyje narzędzi, np. komputera. Człowiek chlubi się swoim wynalazkiem, docenia go, „dopieszcza” zapominając o tym, że mistrz - organizm od tysięcy lat dokonuje między innymi tego, co obecnie najszybsze komputery. Ale człowiek z natury jest pyszny. Doskonałość widzi w sobie i swoich dziełach. Zapomina, że mistrzem jest nie on, ale organizm. Człowiek chwali się tym, że jest elastyczny, szybko uczy się i reaguje na zmiany. To prawda, ale organizm robi na co dzień dokładnie to samo. Między innymi nabywając odporności. System immunologiczny, owa wewnętrzna służba bezpieczeństwa człowieka ma bardzo inteligentnych agentów. Uczą się szybko (jak James Bond) i mają bardzo dobrą pamięć – niektóre informacje zapamiętują na całe życie – dzięki temu np. na pewne choroby zapada się tylko raz.
No cóż pamięć człowieka jest bardziej zawodna. Owszem pewne informacje pamiętamy całe życie, np. swoje imię, nazwisko. Ale już to, czego zdołaliśmy się nauczyć w trakcie szkolnej edukacji z czasem umyka. Być może zresztą również w zawodności naszej pamięci przejawia się genialność organizmu. Pamiętanie wszystkiego wydaje się zbędne i nawet szkodliwe. Informacje przecież szybko dezaktualizują się, a ich nadmiar może powodować zaburzenia, dezorganizować poprawne zachowanie. Czy więc warto się uczyć? WARTO, ALE Z POKORĄ.
Mgr Ssak Psycholog (refleksyjny)
